Czym jest zgryz głęboki?

Zgryz głęboki zalicza się do wad pionowych i tak jak każda inna nieprawidłowość zgryzu, powinien być poddany korekcji. Jest to ważne nie tylko z pobudek estetycznych, ale również dlatego, że okluzja niezgodna z przyjętymi w stomatologii normami niesie z sobą konsekwencje zdrowotne dla pacjenta i wymaga odpowiedniej terapii. Jak wygląda leczenie zgryzu głębokiego?

Zgryz głęboki – o czym mowa?

Zgryz głęboki to jedna z najczęstszych wad ortodontycznych. Manifestuje się nadmiernym nachyleniem zębów górnych w stosunku do zębów znajdujących się w dolnym łuku, co powoduje, że górne siekacze zachodzą na zęby żuchwy w nadmierny sposób, tworząc charakterystyczny nagryz pionowy.

W klasyfikacji ortodontycznej wyróżnia się trzy typy tej wady:

• zgryz głęboki częściowy – występuje w sytuacji, gdy podstawy korzeniowe siekaczy szczęki są przerośnięte,
• zgryz głęboki całkowity – manifestuje się nasilonym nagryzem w odcinku przednim ze względu na skrócenie trzonowców i przedtrzonowców,
• zgryz głęboki rzekomy – charakteryzuje się skróceniem odcinka szczękowego i jest wadą nabytą wynikającą z wcześniejszej utraty uzębienia.

Przyczyny zgryzu głębokiego

Zgryz głęboki może być uwarunkowany wieloma czynnikami, takimi jak:

• genetyka – wady zgryzu bywają zjawiskiem wielopokoleniowym, co sugeruje, że geny odgrywają kluczową rolę w ich rozwoju,
• parafunkcje – niekorzystne nawyki, takie jak ssanie kciuka, używanie smoczka przez długi czas, czy oddychanie przez usta,
• wady anatomiczne – nieprawidłowa budowa szczęk, np. nieproporcjonalnie duża szczęka górna (makrogenia) lub zbyt mała szczęka dolna (mikrogenia),
• przebyte urazy – uszkodzenia mechaniczne w obrębie twarzy mogą również wpływać na ułożenie zębów względem siebie.

Zgryz głęboki – objawy

Diagnostyka uzębienia u specjalisty jest najlepszym sposobem weryfikacji, czy kontakt przeciwstawnych łuków zębowych jest zgodny z przyjętymi normami. Dzięki wielu charakterystycznym oznakom nieprawidłowości pacjent może sam zauważyć, że taka wizyta kontrolna jest konieczna, dlatego nie warto zwlekać z podjęciem decyzji o konsultacji.

Zgryz głęboki może dawać następujące objawy:

• Problemy z gryzieniem i żuciem – trudności w spożywaniu pokarmów przekładają się dodatkowo na zaburzenia układu trawiennego,
• Zaburzenia artykulacji – w niektórych przypadkach zgryz głęboki może przyczyniać się do rozwoju wad wymowy.
• Ból szczęki i głowy – niekiedy zgryz głęboki może prowadzić do bólu stawów skroniowo-żuchwowych oraz bólu głowy o nawracającym charakterze.

Aby zdiagnozować zgryz głęboki, lekarz stomatolog przeprowadza szczegółowy wywiad oraz badanie kliniczne. Konieczne jest także wykonanie zdjęcia RTG cefalometrycznego aby ocenić relacje między zębami oraz strukturą obydwu szczęk.

Leczenie zgryzu głębokiego

Leczenie zgryzu głębokiego zależy od jego rodzaju i stopnia zaawansowania oraz od wieku pacjenta. Obecnie stosowane metody terapii to:

• aparaty ortodontyczne – w przypadku dzieci i młodzieży najczęściej wybierane są aparaty ruchome, u dorosłych pacjentów są to klasyczne metalowe aparaty stałe lub przezroczyste nakładki.
• leczenie chirurgiczne – w bardziej zaawansowanych przypadkach, zwłaszcza u dorosłych, konieczny może być zabieg ortognatyczny, który polega na operacyjnym skorygowaniu ustawienia szczęk.
• mioterapia – w wybranych przypadkach specjalista może uznać za stosowne wdrożenie ćwiczeń mięśniowych wpływających na sprawność i funkcjonalność w obrębie żuchwy oraz uzębienia.

Ile trwa leczenie zgryzu głębokiego?

Czas trwania leczenia w przypadku zgryzu głębokiego może się różnić w poszczególnych przypadkach, ponieważ jest uzależniony przede wszystkim od stopnia zaawansowania wady oraz indywidualnych uwarunkowań związanych ze zdrowiem pacjenta. Z reguły okres aktywnego leczenia trwa półtora roku, a po jego zakończeniu rozpoczyna się etap retencji, czyli stabilizacji nowego ułożenia zębów w obydwu łukach.

Jeśli u pacjenta została zdiagnozowana wada zgryzu, leczenie ortodontyczne jest niezbędne w celu przywrócenia pełnej funkcjonalności aparatu stomatognatycznego. Nieprawidłowy kontakt zębów górnych i dolnych może przyczyniać się nie tylko do pogorszenia samooceny, ale też zaburzać prawidłową pracę stawów skroniowo-żuchwowych, powodować dolegliwości bólowe i mieć wpływ na rozwój wady wymowy.

Dlatego też nie warto zwlekać z podjęciem decyzji o terapii. Nowoczesna ortodoncja pozwala na dopasowanie do potrzeb pacjenta najbardziej skutecznej i komfortowej metody leczenia, która przyniesie pożądane i długofalowe rezultaty.